صنعت لیزینگ به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر برای تسهیل خرید اقساطی کالاها و خدمات، در اقتصاد کشورها اهمیت زیادی یافته است
به گزارش صنعت لیزینگ، صنعت لیزینگ به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر برای تسهیل خرید اقساطی کالاها و خدمات، در اقتصاد کشورها اهمیت زیادی یافته است. در ایران، با وجود ظرفیتهای این صنعت، مشکلات تأمین مالی مانع از رشد و توسعه مطلوب آن شدهاند. این مقاله به بررسی این چالشها و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت تأمین مالی شرکتهای لیزینگ میپردازد.
لیزینگ چیست؟
لیزینگ قراردادی میان موجر و مستأجر است که بر اساس آن تجهیزات یا کالاها بهصورت اجارهای در اختیار مستأجر قرار میگیرد. این قرارداد شامل مواردی نظیر مدت اجاره، مبلغ اقساط، مشخصات تجهیزات و شرایط فسخ است. لیزینگ در سطح جهانی یکی از ابزارهای کلیدی تأمین مالی محسوب میشود و حجم درآمد آن از ۵۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته است. در برخی کشورها، تا ۴۰ درصد سرمایهگذاریها از طریق لیزینگ انجام میشود.
انواع لیزینگ
۱. لیزینگ عملیاتی
در این نوع، کالا صرفاً برای استفاده موقت در اختیار متقاضی قرار میگیرد و مالکیت آن به وی منتقل نمیشود.
۲. لیزینگ مالی
در این مدل، مستأجر مسئول امور اجرایی کالا بوده و مالکیت اقتصادی آن را در اختیار دارد، در حالی که مالکیت حقوقی همچنان با موجر است. این روش خود شامل انواع مختلفی است:
-
لیزینگ کمکفروش: شرکت تولیدکننده، کالا را از طریق شرکت لیزینگ به مشتریان عرضه میکند.
-
لیزینگ اهرمی: برای تجهیزات سرمایهای گرانقیمت با استفاده از منابع مالی بانکها یا نهادهای اعتباری.
-
خرید و اجاره مجدد: متقاضی دارایی را به لیزینگ میفروشد و سپس همان دارایی را اجاره میکند تا نقدینگی ایجاد کند.

تأمین مالی شرکتهای لیزینگ
موانع و مشکلات رشد صنعت لیزینگ
عوامل متعددی مانع رشد صنعت لیزینگ در ایران شدهاند. برخی از مهمترین آنها عبارتاند از:
-
نبود مشارکت فعال نهادهای صنفی و کماثر بودن نظارت بانک مرکزی.
-
عدم پیگیری و اجرای مناسب طرحها و قوانین تدوین شده توسط انجمن ملی لیزینگ.
-
محدودیت در تأمین منابع مالی: شرکتهای لیزینگ برخلاف بانکها نمیتوانند منابع مالی را مستقیماً جذب کنند و وابسته به وام بانکی یا انتشار اوراق هستند.
-
تفاوت نرخ تأمین مالی و نرخ سود مجاز لیزینگ: نرخ تسهیلات بانکی (۲۳٪) در برابر نرخ سود مجاز لیزینگ (۲۶٪) باعث کاهش سوددهی شرکتها شده است.
-
فرآیند پیچیده صدور مجوز: صدور مجوز برای شرکتهای لیزینگ طولانی و با اعتبار یکساله است، که مانعی بزرگ برای برنامهریزی بلندمدت محسوب میشود.
-
نوسانات اقتصادی و بازارهای غیررسمی: این عوامل باعث بیثباتی بازار و کاهش اطمینان سرمایهگذاران و مشتریان میشوند.

تأمین مالی شرکتهای لیزینگ
مشکلات تأمین مالی شرکتهای لیزینگ و رفع آنها
محدودیت منابع مالی، وابستگی به سرمایهگذاران محدود، و نبود ابزارهای متنوع مالی، مهمترین مشکلات شرکتهای لیزینگ در ایران هستند. در حالیکه در کشورهای پیشرفته، این شرکتها از ابزارهایی مانند اوراق بدهی، لیزینگ سندیکایی، یا تأمین مالی جمعی بهره میبرند، در ایران چنین زیرساختهایی بهطور کامل وجود ندارد.
تحلیلگران معتقدند بازار سرمایه ایران ظرفیت بالایی برای حمایت از صنعت لیزینگ دارد. با طراحی و انتشار اوراق اجاره و سایر ابزارهای مالی، شرکتهای لیزینگ میتوانند منابع بیشتری جذب کرده و دامنه خدمات خود را گسترش دهند.
از دیگر راهکارها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
استفاده از مدلهای بینالمللی همچون لیزینگ اهرمی برای پروژههای بزرگ.
-
ایجاد زیرساختهای حقوقی برای جذب سرمایهگذاران خارجی.
-
تقویت نظارت و مشارکت فعالتر نهادهای صنفی و بانک مرکزی در توسعه این صنعت.
-
تدوین قوانین جدید برای متنوعسازی منابع مالی و کاهش ریسکهای عملیاتی.
حرف آخر
برای بهرهمندی از ظرفیت کامل صنعت لیزینگ در توسعه اقتصادی، باید مشکلات تأمین مالی این شرکتها در اولویت قرار گیرد. اصلاح فرآیندهای نظارتی، طراحی ابزارهای نوین مالی، تقویت بسترهای قانونی و کاهش موانع اقتصادی، از اقداماتی هستند که میتوانند به شکوفایی این صنعت کمک کنند.
در نهایت، حمایت هدفمند از شرکتهای لیزینگ، نه تنها به توسعه بازار مالی منجر میشود، بلکه به افزایش تولید، اشتغال و رشد اقتصادی کشور نیز یاری میرساند.
نظر شما چیست؟