محسن ابوالفتحی، مدیرعامل طلاین با انتقاد از نحوه تنظیم‌گری بازار طلای آنلاین هشدار داد: وضع مقررات نباید به حذف یا محدودسازی یک گروه از بازیگران و ایجاد مزیت برای گروهی دیگر منجر شود.
به گزارش پایگاه خبری نهایت نیوز ،هفته گذشته رویداد «زرآتی» با محوریت بررسی آینده بازار طلا و تحولات این صنعت برگزار شد و یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح‌شده در آن، به موضوع حکمرانی و تنظیم‌گری بازار طلای آنلاین اختصاص داشت؛ بازاری که طی سال‌های اخیر با گسترش پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلا، وارد مرحله جدیدی شده است. همزمان با رشد این بازار، مسائلی مانند شفافیت، نظارت، امنیت معاملات و نحوه فعالیت بازیگران مختلف، به موضوعاتی جدی برای سیاست‌گذاران و نهادهای تنظیم‌گر تبدیل شده است.
در پنل «حکمرانی طلای آنلاین» رویداد «زرآتی»، محسن ابوالفتحی، مدیرعامل شرکت طلاین، دیدگاه‌های این مجموعه درباره وضعیت فعلی تنظیم‌گری را تشریح کرد و نسبت به وضع مقرراتی که می‌تواند مسیر فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا را محدود یا دشوار کند، هشدار داد.
شفافیت، محل اختلاف طلاین نیست
ابوالفتحی در ابتدای صحبت‌های خود با اشاره به مباحث مطرح‌شده از سوی اتاق اصناف درباره شفافیت، تأکید کرد که اصل شفافیت مورد مخالفت فعالان بازار طلای آنلاین نیست. از نگاه او، شفافیت نه‌تنها می‌تواند به سلامت بیشتر بازار کمک کند، بلکه افزایش اعتماد عمومی به این بازار را نیز به دنبال خواهد داشت.
با این حال، مدیرعامل طلاین تأکید کرد که نگرانی فعالان این حوزه، نه اصل شفافیت، بلکه فرآیندهایی است که ممکن است با عنوان شفاف‌سازی طراحی شوند اما در عمل به محدود شدن فعالیت کسب‌وکارها منجر شوند.
او در توضیح این نگرانی گفت: برخی افراد نسبت به درآمد و منافعی که از فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا ایجاد می‌شود، نگاه منفعت‌طلبانه دارند و در کنار آن، گروه‌هایی نیز ممکن است به دنبال وضع محدودیت‌هایی باشند که از نظر منطقی و کارشناسی، توجیه مشخصی برای آنها وجود ندارد.
ابوالفتحی، کنترل و محدودسازی فعالیت پلتفرم‌های آنلاین را یکی از دغدغه‌های اصلی طلاین دانست و افزود که در برخی نهادها و مجموعه‌ها، به دلیل جایگاه و نقش آنها در بازار، امکان ایجاد درآمد یا کسب منفعت از فعالیت این کسب‌وکارها وجود دارد؛ موضوعی که می‌تواند زمینه شکل‌گیری تعارض منافع را فراهم کند.
بانک‌ها در مسیر رقابت با پلتفرم‌های طلا
مدیرعامل طلاین در ادامه به ساختار رقابتی بازار طلا پرداخت و گفت پلتفرم‌های آنلاین در شرایطی فعالیت می‌کنند که بازیگران متعددی در این بازار حضور دارند و برخی از آنها ممکن است در آینده به رقبای مستقیم این کسب‌وکارها تبدیل شوند.
او در این زمینه به بانک مرکزی و بانک‌ها اشاره کرد و گفت این مجموعه‌ها به نوعی در مسیر تبدیل شدن به رقبای پلتفرم‌های طلای آنلاین قرار گرفته‌اند.
به گفته ابوالفتحی، در کنار بانک‌ها، بازار سنتی طلا و بورس نیز از بازیگران مهم این اکوسیستم هستند و حضور آنها به خودی خود مسئله‌ای ایجاد نمی‌کند. از نگاه طلاین، هیچ‌کدام از این بازیگران نباید از بازار کنار گذاشته شوند و حضور همه آنها در یک فضای رقابتی، در صورت وجود قواعد برابر، می‌تواند به نفع بازار باشد.
رقابت آری؛ حذف رقیب نه
ابوالفتحی با تأکید بر اینکه رقابت یکی از الزامات سلامت بازار است، گفت وجود رقبای مختلف می‌تواند از شکل‌گیری انحصار جلوگیری کند و به ایجاد تعادل در بازار منجر شود.
او معتقد است وقتی بازیگران متعددی در یک بازار حضور داشته باشند، هیچ‌کدام از آنها نمی‌توانند به صورت انحصاری فعالیت کنند و در نهایت، حاصل این رقابت می‌تواند به بهبود شرایط بازار و افزایش منافع مصرف‌کننده منجر شود.
با این حال، مدیرعامل طلاین نسبت به شرایطی انتقاد کرد که در آن مقررات به شکلی طراحی شوند که فعالیت یک گروه از بازیگران محدود شود و در مقابل، سایر رقبا فضای بیشتری برای فعالیت پیدا کنند.
او چنین رویکردی را مصداق «رقیب‌کشی» در بازار دانست و تأکید کرد که تنظیم‌گری نباید به ابزاری برای محدود کردن یک بخش از بازار و ایجاد مزیت برای بخش دیگری تبدیل شود.
ماجرای خزانه‌داری و احتمال تعارض منافع
یکی از بخش‌های مهم صحبت‌های مدیرعامل طلاین به موضوع خزانه‌داری طلا و نقش بانک‌ها در این فرآیند اختصاص داشت.
ابوالفتحی با طرح این پرسش که چرا بانک‌ها می‌توانند امکان خزانه‌داری داشته باشند اما پلتفرم‌های فعال در بازار طلا از چنین امکانی برخوردار نباشند، گفت چنین شرایطی می‌تواند زمینه‌ساز تعارض منافع شود.
از نگاه طلاین، بحث بر سر حذف بانک‌ها یا کنار گذاشتن سایر بازیگران بازار نیست. مسئله اصلی، تدوین قواعدی یکسان و متوازن برای همه بازیگران است تا هیچ مجموعه‌ای صرفاً به واسطه مقررات، از یک مزیت ساختاری برخوردار نشود.
مدیرعامل طلاین تأکید کرد اگر یک بازیگر بتواند خدمتی را ارائه کند اما بازیگر دیگری صرفاً به دلیل الزامات و محدودیت‌های مقرراتی از ارائه همان خدمت منع شود، توازن رقابتی بازار عملاً از بین می‌رود.
بازار آنلاین طلا جدا از بازار سنتی نیست
بخش دیگری از اظهارات ابوالفتحی به ارتباط میان پلتفرم‌های آنلاین و بازار سنتی طلا اختصاص داشت. او با اشاره به زنجیره تأمین این بازار تأکید کرد که نمی‌توان بازار آنلاین و بازار سنتی طلا را دو بخش کاملاً مستقل از یکدیگر در نظر گرفت.
به گفته مدیرعامل طلاین، پلتفرم‌های آنلاین همچنان به زنجیره سنتی تأمین طلا وابسته هستند و بازار سنتی، نقش مهمی در پشتوانه فعالیت این کسب‌وکارها دارد.
ابوالفتحی همچنین با اشاره به فعالیت طلاین در بازار سنتی گفت: این مجموعه نیز ارتباط مستقیمی با بخش سنتی دارد و مجوز فعالیت سه بازار سنتی را در اختیار دارد.
او تأکید کرد تأمین‌کننده اصلی پلتفرم‌های طلای آنلاین، نه بانک مرکزی و نه بورس، بلکه بازار سنتی طلاست؛ موضوعی که نشان می‌دهد فعالیت پلتفرم‌های آنلاین همچنان به ساختار و زنجیره تأمین بازار سنتی وابسته است.
تجربه جنگ و اثر مستقیم تعطیلی بازار سنتی بر طلای آنلاین
مدیرعامل طلاین برای توضیح میزان وابستگی بازار آنلاین به بازار سنتی، به تجربه روزهای جنگ و اختلال ایجادشده در فعالیت بخش‌هایی از اقتصاد اشاره کرد.
به گفته ابوالفتحی، در شرایطی که بورس تعطیل شده و فعالیت بانک‌ها نیز با اختلال مواجه بود، پلتفرم‌های آنلاین طلا همچنان به فعالیت خود ادامه دادند؛ با این حال، زمانی که بازار سنتی طلا نیز در ادامه تعطیل شد، این اتفاق به شکل مستقیم بر فعالیت پلتفرم‌های آنلاین اثر گذاشت.
او با اشاره به تعطیلی چندروزه بازار سنتی گفت: این اتفاق باعث شد میزان فعالیت کسب‌وکار طلاین نیز به شکل قابل توجهی کاهش پیدا کند.
از نگاه مدیرعامل طلاین، این تجربه به روشنی نشان داد که پلتفرم‌های طلای آنلاین را نمی‌توان به عنوان بخشی کاملاً جدا از بازار اصلی طلا تعریف کرد؛ چراکه استمرار فعالیت آنها به فعالیت بازار سنتی و زنجیره تأمین آن وابسته است.
تنظیم‌گری برابر؛ مطالبه اصلی طلاین
مجموع اظهارات محسن ابوالفتحی در پنل «حکمرانی طلای آنلاین» رویداد «زرآتی» نشان می‌دهد که دغدغه طلاین صرفاً به دریافت مجوز، افزایش نظارت یا موضوع شفافیت محدود نمی‌شود.
محور اصلی انتقاد این مجموعه، نحوه طراحی قواعد تنظیم‌گری و چگونگی ایجاد یک زمین بازی برابر میان بازیگران مختلف بازار، از جمله بانک‌ها، بورس، بازار سنتی و پلتفرم‌های آنلاین است.
از نگاه طلاین، شفافیت و نظارت زمانی می‌توانند به سلامت بازار، افزایش اعتماد عمومی و ساماندهی فعالیت‌ها کمک کنند که برای همه بازیگران، با قواعدی متوازن و یکسان اعمال شوند.
در غیر این صورت، اگر مقررات، فعالیت یک گروه را محدود کند و همزمان امکان حضور گسترده‌تر یا ارائه خدمات بیشتری را برای گروهی دیگر فراهم آورد، چنین رویکردی از منظر فعالان صنعت دیگر صرفاً «تنظیم‌گری» نخواهد بود و می‌تواند به تعبیر ابوالفتحی، مصداق «رقیب‌کشی» در بازار طلا تلقی شود.
نظر شما چیست؟